İstanbul İntratekal Kemoterapi | Beyin Omurilik Sıvısına Hedefli Kanser Tedavisi

İstanbul İntratekal Kemoterapi, kanser hücrelerinin merkezi sinir sistemine (beyin ve omurilik) yayılımını önlemek veya mevcut tutulumu tedavi etmek amacıyla, kemoterapi ilaçlarının doğrudan beyin omurilik sıvısına (BOS) uygulanmasıdır. İstanbul’daki ileri düzey onkoloji merkezlerinde bu işlem; nöroloji, hematoloji ve medikal onkoloji uzmanlarının iş birliğiyle güvenli şekilde gerçekleştirilmektedir.

İntratekal Kemoterapi Nedir?

Standart kemoterapi ilaçları, kan-beyin bariyeri nedeniyle beyin omurilik sıvısına yeterli düzeyde ulaşamaz. Bu nedenle bazı kanser türlerinde ilacın doğrudan BOS içine verilmesi gerekir. Bu özel uygulamaya intratekal (IT) kemoterapi adı verilir.

İntratekal Kemoterapi Uygulama Yöntemleri

Lomber Ponksiyon: Bel bölgesinden ince bir iğne ile doğrudan BOS içine uygulama
Ommaya Rezervuarı: Kafatasına yerleştirilen port sistemi (uzun süreli tedavilerde tercih edilir)

Sık Kullanılan İntratekal Kemoterapi İlaçları

Metotreksat
Sitabin (Ara-C)
Tiotepa
Kortikosteroidler (ör. Deksametazon)

Hangi Durumlarda İntratekal Kemoterapi Gerekir?

Durum	Açıklama
Akut Lösemi (özellikle ALL)	BOS’a sıçrama riski yüksek hastalarda koruyucu veya tedavi amaçlı
Lenfoma (CNS Lenfoma)	Merkezi sinir sistemi tutulumu olan olgularda
Menenjit Benzeri Tümör Yayılımı	Meme, akciğer ve melanoma gibi solid tümörlerin BOS metastazında
Nüks Riski Taşıyan Hematolojik Hastalıklar	Profilaktik (önleyici) amaçla uygulanır

İstanbul’da İntratekal Kemoterapi Nasıl Uygulanır?

Steril ortamda lomber ponksiyon pozisyonu verilir
Gerekirse tanısal amaçla BOS örneği alınır
Kemoterapi dozu hazırlanarak BOS içine enjekte edilir
Hasta en az 1 saat sırtüstü pozisyonda izlenir
Baş ağrısı, ateş, nötropeni gibi yan etkiler takip edilir

Bilgi: İntratekal kemoterapi çoğu hastada günübirlik uygulanır. Bazı özel durumlarda kısa süreli hastane yatışı gerekebilir.

İntratekal Kemoterapiye Hazırlık ve Sonrası

Uygulama Öncesi

Tam kan sayımı ve INR / PTT kontrolü
Aktif enfeksiyon varlığı açısından değerlendirme
Nörolojik muayene ve görüntüleme

Uygulama Sonrası

En az 24 saat istirahat önerilir
Baş ağrısı ve ense sertliği yakından izlenmelidir
Ateş veya bilinç değişikliği acil değerlendirme gerektirir
BOS sızıntısı gelişirse tekrar girişim yapılabilir

Uyarı: İntratekal kemoterapi, yalnızca bu alanda deneyimli merkezlerde ve uzman hekimler tarafından uygulanmalıdır.